فرهنگ ترکی حکمت لی مثل لَر "مثل های حکیمانه ترکی" پس از 15 سال تحقیق و گرد آوری و تدوین و سه سال تلاش پی گیر برای چاپ، سر انجام در هفته ی نخست مهرماه 1393 از چاپ خارج شد. این کتاب شامل 1663 مثل منتخب ترکی در 480 صفحه است. مثل ها هم به صورت تحت اللفظی و هم به صورت مفهومی به فارسی ترجمه شده  و مشروح کاربرد آن نیز به زبان فارسی ارائه شده است.

 (محل توزیع کتاب ترکی حکمت لی مثل لر :

در قم: خیابان ارم- پاساژ قدس-طبقه همکف پایین- انتهای سالن- کتابفروشی محمد (مشائی) پلاک 55- تلفن:37743459-025)

در تهران: مقابل دانشگاه تهران- کتابفروشی پارسیان- تلفن: 66964164-021

مطلع کتاب سروده ای است به شرح زیر

آنا یادگاري

تُرکُون دیِلی بیزه آنامِیز یادگاري دیر
شیرین دي بال کیمی هنرین همقطاري دیر

حکمت لی دیر مثَل لَري، گُل تَک آتا سوزي
قیمت لی گنج دیر، اَدبِین اقتداري دیر

داغ دا، دامان دا، هر یِره قوي سان اَیاقِیوي
شعري، غزل لري، گُل و بلبل بهاري دیر

سرداري، عالِم، عارِفی زینَت دي ایرانا
همت لی اوغلو مملکتین شهریاري دیر

گَل گُور که سروتَک نیجه باش گُوي لَرَه چیِکوب
تُرکُون اوشاقلاري، وطَنین افتخاري دیر

نمونه ی یکی از مثل ها:

آبدال دویوندن، اوشاق اویوندان اوسانماز
معنی فارسی: آبدال از دعوا سیر نمی شود، کودك از بازي.
بن مایه: سرشتش همین است.
کاربرد: این مثَل را در مورد کسی می زنند که بدون توجه به تذکّر دیگران انجام
کار خاصی را که غیر معقول و ناسازگار با شرایط وي است ادامه می دهد.
گوینده ي این مثَل که با لحن انتقادآمیز آن را می زند می خواهد بگوید که پند و
اندرز در مورد این شخص کارساز نیست.

این کتاب دارای پیشگفتاری است فارسی که بخشی از آن در صفحه اصلی و بقیّه نیز در ادامه مطلب تقدیم می گردد.

پیش گفتار

  مثَل ها، چکیده ي هنر زبانی انسان ها و گهرهایی هستند که در درون   صدف تجربیاتنسل هاي گذشته به بهاي عمر هزاران ساله ي بشر،  رشد یافته و در گنجینه ي سینه هايگرم، به امانت سپرده شده و در بازار پررونق گفت وگوهاي صمیمانه، ابزار مبادله ي دلسوزي ها عاطفه ها، خیرخواهی ها، و انتقال تجربه ها گردیده اند. هسته ي اصلی این گهرها را عقل بشر تشکیل داده و پرتوافشانی آن حکمت است. اگر ساعتی کنار پیرمردفرزانه ي ترك زبان نشسته و گفت گوي دوستانه اي را آغاز کنیم خواهیم دید که بسیارياز عبارات جملات آهنگین وي از مثَل هایی تشکیل شده اند که همانند جویبار لال در بستري شن زار بدون آلایش جریان یافته است. اگر کمی با دقّت  به بستر این جویبار نظري بیاندازیم درخشش دانه هاي طلایی حکمت را  فراوان در آن خواهیم یافت.

یکی از پدیده هاي قرن حاضر این است که جوانان ترك زبان،   ناچارند همانند دیگرهم سنّ و سال هاي خود به دیگر بخش هاي  دنیا، در پی کسب علم و دانش ویا به دست آوردن شغلی جهت گذران  زندگی رفته و با جدایی از خانواده ي خود در میان همنوعانی از   ملیت ها و زبان هاي گوناگون زندگی کنند. آن ها در این مسیر گرچه   موفّق می شوندهمراه قافله ي علوم روز حرکت نموده و در تأمین معاش   زندگی به آسایشی برسند ولی باجدا شدن از محیط خانواده و زبان مادري،
از گنجینه هاي موجود در متن این زبان شیوا و غنی که حاصل تجربیات  اندیشمندانه ي هزاران ساله ي اجداد آنان است بی خبر مانده و ناخواستهی آن ها را در تاریکی گذشت زمان رها سازند وخود نیز از این زیان ناآگاه بمانند.گنجینه اي است که این گهر ها را در خود جاي داده « ترکی حکمت لی مثَل لر »  مجموعه ي و آن ها را جاودانه می سازد. نوشتن معنی، بن مایه و کاربرد مثل ها   به زبان فارسی، این تُرکی حکمت لی مثَل لَر 48 مجال را به نسل حاضر وآیند ه ي ترك زبان می دهد که اگر روزي به خود آمده و باپشیمانی از غفلت خود بخواهد  به سراغ یادگار هاي اجدادي خود برود، دوري از محیط زبان مادري مانع از درك مفاهیم آن ها نگردیده و با مطالعه ي معانی، بن مایه و کاربرد آن ها به زبان رسمی ایران زمین، امانت خود را بی کم و کاست تحویل بگیرد. ترکی، زبانی است که در نقاط مختلف کشور پهناور ایران، با گویش هاي مختلف، صحبت می شود. مثَل هاي ترکی نیز بر اساس گویش ها و فرهنگ هاي مختلف مردم ترك زبان، گوناگون می باشند. بعضی از آن ها بسیار عامیانه بوده و فقط کاربرد هاي محلّی و یا قبیله اي دارند. بدیهی است چنین مثَل ها یی در این مجموعه ي مختصر اولویت ندارند.  ولی بعضی از مثَل ها، به اندیشه ي جمعی تعلّق داشته و در میان عموم مردم ترك زبان رایج بوده و از غناي معنایی و فرهنگی بالایی برخوردارند. چنین مثَل هایی گنجینه هاي غنی این زبان بوده و براي حفظ و نگهداري از اولویت برخوردارند. این مثَل ها با گویش هاي گوناگون در میان ترك زبانان مناطق مختلف کشور، گاهی باتفاوت هاي جزئی، بیان می شوند. در این مجموعه سعی شده است مثَل هایی این چنین وآن هایی که داراي یک مضمون می باشند در پا نویس صفحات ارائه گردند.  در پایانکتاب نیز مثَل هاي پانویس ها به ترتیب الفبایی مرتب و ارائه گردیده اند.
در پایان وظیفه دارم از کلیه ي عزیزان ترك زبان که در گردآوري این مجموعه یاري نموده اند سپاسگزاري نمایم و از همه ي همزبان هاي خود به سبب نواقصی که درانجام این وظیفه داشته ام پوزش بطلبم.
عظیم سرودلیر
مشهد مقدس- زمستان 1392
azimsarvdalir@yahoo.com

 قیمت پشت جلد کتاب 20000 تومان است. علاقمندان به خرید می توانند با شماره 09153025668 تماس بگیرند تا از طریق پست ارسال گردد.